Skualen'in Hastalık Modellerinde Etkisi

Bir isoprenoid bileşeni olan skualen (C₃₀H₅₀), karaciğer ve deride sentezlenir ve köpek balığı karaciğeri ile zeytinyağı en önemli kaynaklarındandır. Skualen emülsiyonları aşılarda adjuvan olarak, kanser ve diğer bazı hastalıkların tedavisinde koruyucu ve önleyici etkileri nedeniyle, ilaç ve gen taşıyıcısı olarak çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.

Türkiye"nin 2014 yılında skualen üretiminde dünya 4.sü olmasına karşın ülkemizden bu bileşiğin etkisi ile ilgili araştırma bulunmamaktadır. Araştırmalar zeytinyağı üretiminde ön planda olan İspanya ve İtalya kökenlidir.

Skualenin özellikle kanser ve diğer hastalıklardaki koruyucu ve önleyici etkilerine yönelik yapılan araştırmalar antioksidan ve antitümör etkilerine ilişkin iki ana konudadır. Antioksidan araştırmalar arasında ülseratif kolit, miyokard infarktüsü, Parkinson hastalığı, ilaç ve radyoterapi yan etkileri üzerinde etkinliği bulunmaktadır. Antitümör etkileri ise kolon, akciğer, meme, nöroblastom, deri kökenli skuamöz hücreli karsinom alanlarında araştırılmıştır.

Bu derleme skualen hakkında kapsamlı bilgi sunmakta, çalışmaların laboratuvar ve patolojik metodoloji ve sonuçlarını içermektedir. Birçok alanda etkinliği henüz araştırılmamış olan skualenin özellikle önemli bir üretici olan Türkiye için önde gelen bir araştırma konusu olması gerektiği görülmektedir.

Squalene (C₃₀H₅₀), an isoprenoid compound, is synthesized in the liver and skin. Most important sources of squalene are olive oil and shark liver.

Squalene emulsions are used as adjuvant in vaccines, in the treatment of cancer and some other diseases due to their protective and preventive effects and in various fields as medicines and gene carriers.

Although Turkey is the 4th in the world for squalene production in 2014, there is no research in our country about the effects of this compound. Most of the literature of squalene is based on Spain and Italy, which are the forerunners in the production of olive oil.

Researches can be classified in two groups; related to the antioxidant effects and antitumor effects of squalene. Antioxidant investigations include efficacy on ulcerative colitis, myocardial infarction, Parkinson"s disease, drug and radiotherapy side effects. Antitumor effects were investigated in colon, lung, breast and skin cancers and neuroblastoma.

The review provides comprehensive information on squalene, including the laboratory and pathological methodologies and results of current studies. Effectiveness of squalene in many areas have not yet been researched and it seems that squalene should be a leading research topic for Turkey as a particularly important producer.